Terug naar hoofdinhoud

Crisis en urgentie

Projectomschrijving

De overheid en zorgactoren investeren al jaren in de uitbouw van de crisiswerking binnen de GGZ-netwerken. Binnen Diletti zijn er intussen mobiele crisisteams, een HIC (high intensive care) en ID-afdelingen (intensieve dienst), een EPSI (eenheid voor psychiatrische spoedinterventie), crisisconsultaties… De komende periode ijvert Diletti voor een crisiszorgpad. Binnen zo’n crisiszorgpad schakelen de verschillende crisismodaliteiten en vervolgzorg naadloos met elkaar.

De nieuwe pilootprojectoproep urgentiepsychiatrie biedt de kans om de mobiele crisiswerking te intensifiëren, snellere inschattingen te maken en de nodige expertise aan te reiken, ook bij urgente psychiatrische hulpvragen die onmiddellijke ondersteuning vragen. Het doel van het project is om de druk op spoed, politie, huisartsen ... te verminderen. 

Operationele doelen

  • Crisiszorgpad

    Een crisiszorgpad realiseren met een goed schakelend aanbod en afspraken. Het crisiszorgpad coördineert de gedeelde verantwoordelijkheid tussen partners.

  • Centraal aanmeldingsmodel

    Een centraal aanmeldingsmodel ontwikkelen met een wetenschappelijk onderbouwde GGZ-triage.

  • Ongeplande acute zorg

    De (outreachende) werking van de mobiele crisisteams (MCT) intensifiëren ten voordele van ongeplande acute zorg.

Samenwerking

  • Primaire stakeholders

    De primaire stakeholders (crisisdiensten, huisartsen, spoedafdelingen en politie) spelen een cruciale rol in de acute fase. 

  • Gedeelde verantwoordelijkheid

    Effectieve crisiszorg reikt verder. Het crisiszorgpad moet vertrekken vanuit een gedeelde verantwoordelijkheid van alle netwerkpartners. Zo zijn doorstroom en continuïteit van zorg gewaarborgd.

Acties & resultaten

GGZ urgentieprotocol
  • Diletti pleitte voor een nationaal GGZ urgentieprotocol om snel en uniform de urgentie van een psychiatrische crisis in te schatten en een gepast en concreet antwoord te bieden op de crisisvraag.
  • Een federale werkgroep werkte urgentieschalen en een protocol uit (cfr. de 112-werking).
  • De mobiele crisiswerkingen en EPSI kregen een intensieve opleiding en testten ze het uitgewerkte protocol en het voorlopige GGZ urgentieprotocol uit.
Testfase

GGZ urgentieprotocol en intensifiëring werking 2a-teams

  • Tijdens een testfase zetten we eerste stappen om de eerste fase ‘centrale aanmelding en triage’ van het project urgentiepsychiatrie te implementeren.
  • De mobiele crisiswerkingen zetten in op de intensifiëring van hun huidige werking. Dat doen ze door het gebruik van het urgentieprotocol, door snelle outreachtijden na te streven… Om dit mogelijk te maken, werden extra medewerkers aangeworven.
Piloot met 112
  • Somatische uitklaring is een noodzakelijke eerste stap in de GGZ-triage. Onderliggende spoedeisende somatische urgenties moeten absoluut uitgesloten worden voor er een correcte psychiatrische inschatting gemaakt kan worden.
  • GGZ-netwerken SaVHA?! en Diletti onderzoeken de mogelijkheid om in Vlaams-Brabant een pilootproject op te zetten in samenwerking met de dienst 112. Via deze weg willen we uittesten of 112 de nodige eerste somatische uitklaring kan garanderen.
  • Het pilootproject wordt de komende periode operationeel verder verkend. De voorziene startdatum is oktober 2026.

Crisisdiamant

De crisisdiamant is een wenselijk model voor de verdere ontwikkeling en versterking van de crisis- en urgentiezorg in de verschillende deelregio's en voor de ontwikkeling van het crisiszorgpad. Het doel is:

  • voor elke deelregio voldoende aanbod te ontwikkelen voor elk van de vier hoekstenen van de diamant (opname, spoed, crisisraadplaging en mobiel team)
  • tussen de verschillende hoekstenen de nodige verbindingen te installeren

Als de modaliteiten niet beschikbaar zijn in de deelregio zelf, wordt een vlotte verwijzing geregeld naar een andere deelregio waar de modaliteiten wel voorhanden zijn. 

Omdat crisiszorg een verhaal van gedeelde verantwoordelijkheid is, willen we ook een appel doen op de niet-crisiszorgpartners die in het voortraject of het natraject en zelfs tijdens een begeleiding of opname, een rol kunnen spelen.

crisisdiamant, uitleg zie tekst webpagina

De crisisdiamant zoals geïntroduceerd door professor Bruffaerts (2015) werd naar aanleiding van het project urgentiepsychiatrie binnen Diletti aangepast zoals in de afbeelding hierboven.

Via een centrale aanmelding en triage wordt de ernst van de hulpvraag ingeschat en toegeleid naar de gepaste zorgmodaliteit. Aan de hand van het GGZ urgentieprotocol werden de psychiatrische urgentiecodes (PU) toegevoegd waarbij de bovenste helft van de diamant het urgentiegedeelte is en de onderste helft het crisisgedeelte.

Urgentie (bovenaan)
  • PU1 = spoed
  • PU2 = outreachende urgentie <2u
Crisis (onderaan)
  • PU3 = mobiel crisisteam (MCT)
  • PU4 = crisisraadpleging

Uitdagingen

  • Er zijn grote noden (en verwachtingen) inzake urgentiepsychiatrie, maar de middelen zijn schaars.
  • Een crisiszorgpad vormgeven moet gebeuren vanuit een gedeelde verantwoordelijkheid. Daarbij is het belangrijk dat alle netwerkpartners (niet alleen de crisiszorgpartners) een engagement opnemen. Dat is de enige manier om doorstroom en zorgcontinuïteit te kunnen garanderen. 
  • Het familie- en patiëntenperspectief actief betrekken binnen het project is belangrijk voor de kwaliteit en relevante van het project en van de zorg- en dienstverlening. Op die manier kan het project tegemoetkomen aan de noden en behoeften van familie en patiënten. 
  • Er is een duidelijk kader nodig voor de medische verantwoordelijkheid, ook buiten de kantooruren. 
  • Er is een duidelijk zicht nodig op de crisiscapaciteit binnen het netwerk.
  • Het crisistraject monitoren kan verder beleidsontwikkelingen voeden. 
een metalen constructie in de vorm van een hoofd

Meer info

  • Kristof Monserez
  • Projectmedewerker Diletti
  • Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
  • Sari Dekelver
  • Projectmedewerker Diletti
  • Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

  • 0479 86 26 74