Update uit het project crisis en urgentie

De afgelopen maanden is er achter de schermen hard verder gewerkt aan de uitrol van het project Crisis & Urgentiepsychiatrie 24/7. Tijd dus voor een update! We nemen jullie mee in de kern van het project, de huidige testfase en de voorbereidingen voor de vervolgstappen.

Waarom dit project?

De FOD Volksgezondheid lanceerde in 2024 een oproep om de crisis- en urgentiepsychiatrie in België te versterken. De aanleiding hiervoor was:

• de stijging van acute en complexe crisissen,
• de toename van gedwongen opnames,
• de overbelasting van spoeddiensten en huisartsen en 
• de versnippering van zorg en onvoldoende afstemming tussen partners.

Met dit project willen we komen tot een geïntegreerd crisis- en urgentiezorgpad dat beter aansluit bij de noden van patiënten, naasten en verwijzers.

De opdracht vanuit de FOD focust zich op de volgende bouwstenen:

1. Centrale aanmelding met triage
2. Urgente outreach met evaluatie
3. Verlengde observatie tot 48 uur

Waar staan we vandaag?

We rollen het project gefaseerd uit: 

Momenteel zitten we in fase 1: de testfase voor het centraal aanmeldpunt met triage.

Centrale aanmelding

Sinds april 2026 kunnen huisartsen en specifieke politiezones bellen naar een centraal aanmeldnummer. Op basis van postcode komt de oproep terecht bij het Mobiel‑crisisteam (MCT) van Diest, Tienen of Leuven. 

Triage door GGZ-triagisten

Binnen elk MCT-team zijn GGZ-triagisten opgeleid volgens het nieuwe triage- en urgentieprotocol. Zij schatten het urgentieniveau in en geven een zorgadvies op basis van vijf niveaus (spoed, urgente outreach, MCT, crisisraadpleging en ambulante zorg), geïnspireerd op de crisis- en urgentiediamant. Hoe hoger het niveau, hoe sneller en intensiever de interventie.

Doel van de testfase

Deze testfase moet inzicht geven in:

• de kwaliteit van het triageproces
• bereikbaarheid en doorstroom
• de zorgcapaciteit die nodig is voor crisis- en urgentiepsychiatrie
• organisatorische keuzes (uren, schaal, provinciale organisatie, organisatie van geplande en ongeplande zorg van de MCT)

We volgen dit nauw op via structurele overlegmomenten met betrokken partners.

Vooruitblik op de volgende fases

Fase 1 - Samenwerking met 112

Momenteel wordt er ijverig gewerkt aan de voorbereidingen van een piloot met 112. Hierbij zal de centrale aanmelding bij de MCT toegankelijk worden via de noodcentrale van 112. Psychiatrische hulpvragen worden zo eerst somatisch uitgeklaard en getoetst op gevaar. Hierna kan er warm doorgeschakeld worden naar een GGZ-triagist voor een psychiatrische inschatting en de meest gepaste interventie.

Fase 2 - Urgente outreach en evaluatie 

Bij een PU2-niveau moet een MCT-team binnen 2 uur ter plaatse zijn om te de-escaleren of snelle ondersteuning te bieden. Binnen 4 uur moet er een concreet vervolgzorgplan zijn. Voor deze pijler zetten we momenteel in op volgende aspecten:

• versterking van MCT-teams en organisatie van geplande en ongeplande zorg, versnelling van de outreachtijden,
• training rond agressiereductie en de-escalatie,
• afspraken met partners en 
• definiëring van ondersteunende en beveiligde plekken

Fase 3 - Centrale aanmelding & outreach 

In de einfase moet de centrale aanmelding rond de klok beschikbaar zijn. Dit vraagt een strakke personeelsplanning en een goede afstemming tussen regio's. 

Directe lijn voor patiënten en naasten - Momenteel wordt een samenwerking met de 112 voorbereid. Hierdoor kunnen patiënten en hun naasten in de toekomst rechtstreeks in contact komen met GGZ-triagisten, die hen naar de meest passende zorg kunnen doorverwijzen.  

Samenwerking met ambulante partners - Voor duurzame vervolgzorg zijn verschillende ambulante partners cruciaal. Zo zijn zelfstandige psychologen partners om vervolgzorg voor personen na een crisis verder te begeleiden en ondersteunen. Momenteel zijn we dan ook op zoek naar zelfstandige psychologen die zich willen engageren voor ondersteuning na een crisisinterventie. Werk je op zelfstandige basis en heb je interesse? Bekijk dan zeker deze vacature.