Projectomschrijving
Dit project richt zich tot een kleine subgroep van mensen met een ernstige persisterende psychiatrische aandoening (EPPA-profiel). Deze groep mensen wordt getypeerd door een volgehouden nood aan langdurige intensieve psychiatrische zorg en psychosociale omkadering. Zowel in hun klinisch herstel als in hun persoonlijke en maatschappelijke herstel hebben zij behoefte aan een stevig en dragend, ondersteunend exoskelet.
Kenmerken van deze doelgroep:
- Persisterend symptoombeeld
- Vaak in combinatie met middelenmisbruik
- Moeizaam en onvolledig klinisch herstel
- Verstoord oordeelsvermogen, beperkt tot afwezig ziekte-inzicht en beperkte therapietrouw
- Dreigend (recidief) delictgedrag waardoor beveiliging en veiligheid een aandachtspunt is
Projectgroep
Strategisch doel
We ontwikkelen 'crustatieve zorg binnen het netwerk voor mensen met een ernstig, persisterende psychiatrische aandoening (EPPA-profiel).
Operationele doelen
- Een proeftuin met netwerkcasustafel voor knelpuntcasussen waarvoor de samenwerking tussen meerdere ziekenhuizen nodig is.
- Visieontwikkeling, expertise- en praktijkuitwisseling omtrent Crustatieve Zorg en het ART-model.
- Uitwerken van een gecoördineerd aanbod met gedeelde zorgafspraken voor de doelgroep.
- Ontwikkelen van een functie met de nodige expertise die deze doelgroep over lange termijn kan vasthouden zodat breuklijnen in het zorgtraject worden vermeden (casemanagement).
Acties & resultaten
| Proeftuin Netwerkcasustafel |
De eerste fase van de proeftuin Netwerkcasustafel (januari tot juli 2025) werd positief geëvalueerd en vormde de basis voor de opstart van een tweede fase (december 2025 tot juli 26). |
|
| Netwerkforum 2026 |
Het netwerkforum dat in december 2026 gepland staat, zal in het teken staan van Crustatieve Zorg en het ART-model. We plannen hierna de opstart van een intervisiegroep. |
|
| Deelname onderzoek HOGENT |
Verschillende netwerkpartners nemen deel aan een lopend onderzoeksproject van HOGENT rond crustatieve zorg. |
Meer info
|
| Intervisiegroep Crustatieve Zorg |
We onderzoeken de mogelijkheden om een intervisiegroep Crustatieve Zorg op te starten in samenwerking met het Forum Crustatieve Zorg. |
Meer info
|
Uitdagingen
Het specifieke profiel van deze doelgroep geeft vaak aanleiding tot breuklijnen in de zorg, tot nieuwe escalaties, tot herhaaldelijke (gedwongen) opnames en stelt de draagkracht van naasten en van betrokken actoren op de proef. Het is een uitdaging om correcte, langdurige zorg voor deze personen te voorzien. Afstemming, goede afspraken en gedeelde verantwoordelijkheid op regionaal niveau, en vaak ook met supraregionale partners, zijn nodig voor deze subdoelgroep. De zoektocht naar en het ontwikkelen van een passend zorgaanbod blijft belangrijk en noodzakelijk.
Strategisch plan 2024-2029
Nieuws
Meer nieuws
Meer info
In ons dagelijks werk ontmoeten we allemaal mensen met een langdurige en persisterende psychiatrische zorgnood. Het blijft een uitdaging om in deze complexe situaties breuklijnen te voorkomen en gepaste zorg te blijven bieden.
Tijdens dit Netwerkforum laten we ons inspireren door modellen en werkvormen die houvast geven voor zowel patiënt, naasten als zorgverleners. We ontdekken hoe we, samen met het netwerk, een steunend kader kunnen vormen rond deze mensen, zoals een schelp. Zo zorgen we ervoor dat de zorg gedeeld en volgehouden kan worden.
Programma:
Het programma is nog in volle ontwikkeling en wordt in september gedeeld. We weten alvast dat we na een boeiend plenair programma over Crustatieve Zorg en het ART-model verschillende break-outsessies willen aanbieden, met thema’s zoals aanklampende zorg, casemanagement, crustatieve zorg in de praktijk en andere inspirerende praktijken die samenwerking versterken over de grenzen van zorglijnen en organisaties heen.
Praktisch:
- Maandag 14 december ‘26 (hele dag)
- Congrescentrum UPC Kortenberg
In ons dagelijks werk ontmoeten we allemaal mensen met een langdurige en persisterende psychiatrische zorgnood. Het blijft een uitdaging om in de complexe zorgtrajecten van deze personen breuklijnen te voorkomen en gepaste zorg te blijven bieden.
Tijdens dit Netwerkforum laten we ons inspireren door modellen en werkvormen die houvast geven voor zowel patiënt, naasten als zorgverleners in eerste, tweede en derde lijn. We doen hiervoor beroep op experten uit Nederland, Vlaanderen en ons eigen netwerk. We ontdekken hoe we, samen met het netwerk, een steunend kader kunnen vormen rond deze mensen, zoals een schelp. Zo zorgen we ervoor dat de zorg gedeeld en volgehouden kan worden.
Programma
- Maandag 14 december 2026 - 9 tot 16.30 uur - Congrescentrum UPC Kortenberg
| 9 uur |
|
Onthaal |
| 9.15 uur |
|
Welkomstwoord |
| 9.30 uur |
|
Crustatieve Zorg in Beeld (filmpje van Bethanië) |
| 10 uur |
|
Inleiding Crustatieve Zorg (dr. Loïc Moureau en Jürgen Magerman) |
| 10.45 uur |
|
Inleiding Active Recovery Triad (dr. Arjon Glazenborg) |
| 12.15 uur |
|
Lunch |
| 13.15 uur |
|
Break-outsessie 1 (meer info zie verder) |
| 14.25 uur |
|
Break-outsessie 2 (meer info zie verder) |
| 15.30 uur |
|
Schelpen rapen: plenaire terugkoppeling |
| 16 uur |
|
Receptie |
Praktisch
- Schrijf je voor 25/11 in via deze link!
- Deelname is gratis, maar inschrijven is verplicht.
- Geef je top 3 voor de break-outsessies op in het formulier. Na afloop van de inschrijvingsperiode verdelen we de deelnemers over de sessies en houden hierbij zoveel mogelijk rekening met de doorgegeven voorkeuren. Op de dag zelf verneem je in welke sessies je terechtkomt.
- Accreditatie wordt aangevraagd.
Break-outsessies
1. De meerwaarde van Crustatieve Zorg vertaald naar de context van een woonzorgcentrum (WZC) en een psychiatrisch verzorgingstehuis (PVT)
Dr. An Haekens (ouderenpsychiater en hoofdarts Alexianen Zorggroep Tienen), Veerle Van Vlierberghe (projectmedewerker GGOUD Diletti en doelgroepverantwoordelijke ouderen CGG PassAnt) en Frie Swinkels (PVT Andreas, Z.ORG KU Leuven)
In deze break-out verkennen we welke inspiratie crustatieve zorg kan bieden voor ouderen met psychiatrische problemen in woonzorgcentra en voor mensen met langdurige somatische zorgnoden binnen PVT(-plus). Aan de hand van praktijkervaringen gaan we in gesprek over kansen, uitdagingen en toepasbare inzichten voor de dagelijkse zorgpraktijk.
2. Tussen autonomie en preventie: over verantwoordelijkheid, risico en zorgvuldigheid in de geestelijke gezondheidszorg
Steven De Grauwe (zorgmanager Forensische Cluster Zorggroep Sint-Kamillus), dr. Jeroen Decoster (hoofdarts Zorggroep Sint-Kamillus) en Mieke Goyens (coördinator Netwerk Internering)
De geestelijke gezondheidszorg bevindt zich vaak in een spanningsveld tussen autonomie en risicobeheersing. Hoewel patiënten terecht maximaal verantwoordelijk worden geacht voor hun gedrag, ontbreekt vaak een gedeelde visie over wanneer en hoe hulpverlening preventief moet handelen wanneer risico's op ernstig probleemgedrag toenemen. Daardoor ontstaat het risico dat noodzakelijke interventies pas plaatsvinden nadat justitie tussenkomt. Deze workshop verkent hoe verantwoordelijkheid, zorg, veiligheid en gedeelde besluitvorming zich tot elkaar verhouden binnen een steeds meer risico-aversieve samenleving. Centraal staat de vraag hoe we als zorgsector kunnen komen tot een gedeeld kader voor vroegtijdig handelen, zonder autonomie uit het oog te verliezen. Daarmee willen we bijdragen aan een constructieve dialoog tussen zorgactoren die samen verantwoordelijkheid dragen voor complexe zorgtrajecten.
3. Wonen als vertrekpunt voor herstel en maatschappelijke participatie
Maarten Vandenbemden (projectcoördinator Housing First, CAW Oost-Brabant)
Housing First vertrekt vanuit het principe dat een stabiele woonplek een fundamentele basis vormt om aan herstel, (mentale) gezondheid en maatschappelijke participatie te werken. In deze break-out maken deelnemers kennis met de ervaringen uit Leuvense Housing First-project, mogelijk gemaakt dankzij een sterke intersectorale samenwerking tussen verschillende partners. We verkennen hoe wonen, zorg en ondersteuning elkaar versterken, welke lessen uit de praktijk naar voren komen en welke inzichten relevant zijn voor professionals die werken met mensen in kwetsbare en complexe situaties.
4. Hoe aanklampend werken over sectoren heen rond mensen die uit de boot dreigen te vallen?
Lien Coomans (Mobiel Team Oude Baan)
Mensen met complexe zorgnoden vinden niet altijd vanzelfsprekend aansluiting bij bestaande hulp- en ondersteuningsvormen. In deze break-out verkennen we hoe partners in Leuven samenwerken om zorg en ondersteuning dichter bij daklozen met een psychiatrische kwetsbaarheid te brengen wanneer klassieke trajecten onvoldoende antwoord bieden. We staan stil bij de kracht van outreachend werken, gedeelde verantwoordelijkheid en samenwerking over sectoren heen. Aan de hand van praktijkervaringen gaan we in gesprek over kansen, uitdagingen en randvoorwaarden voor duurzame aanklampende zorg.
5. Niemand loslaten in crisis: hoe maken we het verschil in momenten van ontreddering?
Kristof Monserez (projectcoördinator crisis en urgentie Diletti en opnamecoördinator acute instroom UPC KU Leuven) en Sari Dekelver (projectcoördinator crisis en urgentie Diletti)
Mensen met een ernstige en persisterende psychiatrische aandoening komen soms terecht in periodes van acute ontregeling, verhoogd risico of herhaalde crisissen. In deze breakout onderzoeken we hoe we ook in urgente situaties hoop, verbondenheid en menselijke waardigheid centraal kunnen blijven stellen. Wat kan outreach naar veilige en ondersteunende plekken betekenen? Hoe kunnen hulpverleners de-escalerend aanwezig zijn? Hoe behouden we keuzevrijheid en eigen regie? En hoe versterken we de krachten in de omgeving?
6. Parels uit de praktijk: wat werkt in Crustatieve Zorg?
Caressa Vanhoe (UGent), dr. Wim Simons (Zorggroep Annendael) en Tom Delvaux (Zorggroep Sint-Kamillus)
De monitor Crustatieve Zorg brengt in beeld waar we vandaag staan in de zorg voor mensen met een complexe, langdurige zorgnood. In deze break-out verbinden we deze inzichten met de ‘parels’ die in ons netwerk op Afdeling 4 (Zorggroep Annendael) en afdeling VIA Zorggroep Sint-Kamillus) verzameld werden: concrete praktijken en kleine ingrepen die in de dagelijkse zorg voor deze mensen het verschil maken.
7. Over schotten heen, gedeelde zorg rond de casus
Daisy Menten (ELZOH) en Mithymna Corke (Diletti)
Mensen met een EPPA (een ernstige persisterende psychiatrische aandoening) hebben vaak zorg nodig over de grenzen van organisaties en sectoren heen, terwijl net daar trajecten kunnen vastlopen. We verkennen twee werkvormen uit ons netwerk die samenwerking en gedeelde zorg rond een persoon versterken: het intersectorale casusoverleg van de Kruispunten en de Netwerkcasustafel tussen de psychiatrische ziekenhuizen.
